Lady Midnight

بشنوید

اولین بار فیلم 13.5 را سال گذشته در یک نمایش خصوصی در دانشگاه یورک – تورنتو دیدم . کاری بود از نادرداوودی و عباس احمدی .

نادر داوودی سردبیر ماهنامه تماشاگران و عکاس برجسته ایرانی , با سابقه همکاری با نشریات بزرگی چون نشنال جئوگرافیک و چند سالیست که پروژه ای را دنبال میکند به نام (Breaking the rules ) در ارتباط با حرکت و جنبش زنان ایرانی .

عباس احمدی دیگر کارگردان فیلم , نزدیک به 20 سالیست نیویورک را برای زندگی برگزیده است. فکرمیکنم برای هم سن و سالان من یکی ازخاطره انگیزترین برنامه های آن دوران “شهرموشها” باشد که احمدی مدیرتولید آن بود.

موضوع 13.5 نگاهی دوباره است به تئاتر 13 به کارگردانی خانم بنفشه توانایی . در واقع بحث اصلی شکستن فاصله بین صحنه وپشت صحنه است . موضوع تئاتر 13 , ورود زنی فرانسوسیت به حرمسرای ناصرالدین شاه قاجارو چگونگی برخورد زنان ایرانی با آن. نمایشی است با نگاهی ویژه ,چرا که جز یک بازیگر مرد , تمام بازیگران و عوامل تولید را زنان تشکیل میدهند .

بنفشه توانایی به زیبایی در نمایش خود به بحث سنت و مدرنیته پرداخته است و داوودی به کمک عباس احمدی با مصاحبه با عوامل نمایش , مطلب را کامل کرده و شاید به گونه ای همان نمایش را در زمان حال ساخته اند.

تلاش برای رسیدن به شاه و عقب نماندن از زن فرانسوی , چنان تبی در حرمسرا راه انداخته و چنان بلوایی به پا کرده که آن سرسش ناپیداست. هرکس تلاش میکند که خود رابه شکل زن فرانسوی شاه دربیاورد . پس چهره ها به شدت تغییرمیکند و حرکات هم . البته آنقدر ناشیانه که همه را ازچشم شاه میاندازد.

بنفشه توانایی , کارگردان تئاتر 13 که چندیست ساکن تورنتو شده است در این باره می گوید :

” داستان کلی تئاتر ورود زنی خارجی دردربار ناصرالدین شاه است و تغییراتی که درآن انجام میدهد . 13 عددیست که در درجه اول , شاید خیلی خوش یمن به نظرنرسد .اما اگر توجه بیشتری کنیم , می بینیم که در ادبیات کهن ما ,عددی خوش یمن است . برای مثال روز” 13 به در” علتی است برای بازگشت به طبیعت. این زن فرانسوی روز 13 جمادی الثانی وارد دربار میشود .

داشتن و نداشتن هویت همیشه برای من دغدغه بوده است , خصوصا درجامعه امروز ایران که درگیر این همه بایدها و نبایدهاست , درگیر سنت و ورود مدرنیته به جامعه است. این گونه اتفاقات همیشه من را درگیر کرده بوده است. برای همین بیشتر کارهایم مربوط به بحث هویت میشود.”

داوودی با نگاه ویژه خود و شناختی که با موضوع زنان در جامعه دارد به راحتی با بیننده ارتباط برقرار میکند.

او می گوید :” در ارتباط با نحوه ساخت فیلم , مقداری تصادفی بود , از آن جهت که شخصا برنامه ای برای تولید مستندی با این موضوع نداشتم و با دیدن تئاتر به ذهنم رسید . اما قسمتی هم با اراده خودم بود که برای تولید باید در روند و مسیری می افتادیم که احتیاج به هماهنگی داشت .

پس از دیدن نمایش در تالار سنگلج دیداری داشتم با دوستم آقای احمدی که آن روز به ایران رسیده بود و مطرح کردم که به نظرم این نمایش, موضوع خوبیست برای کارکردن , چرا که در موضوع زنان , تفاوت فاهشی می بینم .آنچه که در صحنه اتفاق می افتد با آنچه که در جامعه با آن مواجه می شویم. با کنارهم گزاردن صحنه وجامعه میتوان چالش های زنان در حوزه اجتماعی را به گونه ای بررسی کرد. پس بوسیله مصاحبه هایی که با اعضای یک گروه تئاتر که از زنان تشکیل شده بود , انجام گرفت , تلاش کردیم تا جایگاه زن در تاریخ معاصر ایران و چالشهای زنان را در بررسی کنیم .

به نظر من هر مستندی تلاش میکند تا به یک سری سوالات پاسخ داده و گروهی سوال جدید مطرح کند.

یک نمایش خصوصی داشتیم دردانشگاه یورک با 80 بیننده. اینگونه نمایش ها جهت تست کردن ارتباط مخاطب با فیلم برگزارمیشود و خوشبختانه به این نتیجه رسیدیم که در لحظاتی که انتظار داشتیم , بیننده با فیلم ارتباط برقرار می کرد. بهمین جهت فیلم را پس از نمایش خیلی تغییر ندادیم .

قسمت فیلمبرداری در تهران , با حضورمن وآقای احمدی انجام گرفت اما فیلم توسط آقای احمدی , در نیویورک تدوین شده و من در ارتباط با چگونگی تدوین بودم و مشورت میکردیم .”

روز اول اکتبر 2006 فیلم 13.5 برای اولین بار در فستیوال ونکور به نمایش درآمد و روز 3 اکتبربرای دومین بار به نمایش درخواهد آمد . بجز فیلم 13.5 , سه فیلم دیگر در ارتباط با ایران در این جشنواره شرکت کرده اند .
فیلمهای ” آفساید” به کارگردانی جعفرپناهی , ” کارگران مشغول کارند” به کارگردانی آقای مانی و our own privet Bin Ladan به کارگردانی خانم سمیرا داچل .

نادر داوودی در ارتباط با فستیوال ونکور می افزاید :
” این فستیوال رقابتی نیست ,اماجوایزی در نظر گرفته شده است که توسط حمایت کنندگان فستیوال به فیلم ها اهدا میشود. ”

و بنفشه اضافه میکند :
” البته صاحبان اصلی فیلم , آقای داوودی و احمدی هستند اما دلم می خواست که الان درآنجا بودم و نظرات مردم را می شنیدم.”

نادر می گوید :
“فکرمیکنم این سوال که چرا هنرمندان ایرانی از جنوب شهرمی آیند به خاطر این فیلم نباشد , این یک سوال کلی است . کارگردان این تئاتر و یکی از بازیگران که مسئول نوشتن بخش های آهنگین نمایش بود , از بالای شهر می آیند . امابه طور کلی شاید این اتفاق از بعد از انقلاب رخداده است. فکرمی کنم قبل از انقلاب افرادی که در حوزه فیلم , عکس, نقاشی و ... کارمی کردند , بیشتر از بالای شهر می آمدند چون به هرحال نزدیکتر به کانالهایی بودند که بتواند آنها را معرفی کند . این بافت شاید بعد از انقلاب دگرگون شده باشد چون گروه زیادی ایران راترک کردند و گروهی که در پایین شهر بودند , خودشان رانشان دادند.”

MP3 دریافت فایل